ede_fontainebleau_4184_11

Margriet Roelandse, Environ/Man beschouwd

ENVIRON/MAN 0.5 biedt geslaagde totaalervaring

De relatie tussen mens en natuur is al eeuwenlang een onderwerp binnen de beeldende kunst. Zo uitten de Romantische schilders hun ontzag voor moeder aarde met indrukwekkende, sublieme landschappen en toonden de negentiende-eeuwers juist hoe ze haar door middel van snelle industrialisatie steeds meer in bedwang kregen.

Hoewel we afhankelijk zijn van wat de natuur ons geeft, en deze in grote mate bepaalt of we ergens al dan niet ons huis bouwen, blinken wij mensen nou niet bepaald uit in dankbaarheid en nederigheid. In tegendeel zelfs: de wereldbevolking laat in grote mate na goed voor haar leefomgeving te zorgen. Industrialisatie, het uitputten van de voorraden, vervuiling; alles moet mogelijk zijn zolang er nog maar een plekje is voor een vakantiehuis, waar in alle rust kan worden genoten van de ongerepte natuur.

Deze enorme contradictie inspireerde graficus Carel Kuitenbrouwer (1953) tot het vervaardigen van de multimediale installatie ENVIRON/MAN. De eerste versie van dit grootschalige project werd afgelopen weekend onder de titel ENVIRON/MAN 0.5 gepresenteerd tijdens ARTWEST in Amsterdam.

Een ‘totaalervaring’, noemt Kuitenbrouwer zijn installatie, die met deze presentatie haar eerste, experimentele vorm heeft gekregen. Niet alleen laat hij beeld, geluid en objecten samenkomen, ook treden er gedurende het weekend verschillende kunstenaars op, die het werk ieder weer een eigen invulling geven.

De kern van ENVIRON/MAN bestaat uit drie grote objecten, die samen een intrigerend landschap vormen. Bij binnenkomst stuit men op nirgend, een architectonisch, hoekig object met wanden van doorschijnend gaasdoek. Hierop worden videobeelden geprojecteerd die een associatie met de drukke stad oproepen: hotels, elektriciteitsmasten, verkeer. Samen met de nerveuze soundscape, gedomineerd door gitaar en cello, wordt het gevoel van stadshectiek opgeroepen. Leuk is dat de bezoeker wordt aangemoedigd door en om het bouwwerk heen te lopen, zodat er schaduwen op het doek worden geworpen. De kijker als participant.

Het midden van de ruimte wordt gedomineerd door Ver West, een langwerpig horizontaal doek waarop rustige beelden van golvend water en het menselijk lichaam, maar tevens van de vluchtelingencrisis worden afgebeeld. Een treffende combinatie die gestalte geeft aan het begrip ‘horizon’. Wat valt daar allemaal te ontdekken? Is dat wat achter de horizon ligt daadwerkelijk zoveel beter dan het leven wat je op je huidige plek leeft? De soundscape die bij dit element hoort valt prachtig samen met de beelden en zuigt de bezoeker na enige minuten het werk in.

Achterin de zaal tenslotte kan men plaatsnemen op Ede, een element met ronde vormen dat het paradijselijke Arcadië verbeeldt. Hoewel de kalme projecties van bomen, bladeren en andere natuurelementen in eerste instantie vredig lijken, is de mens nooit ver weg: in de loop van de videocyclus dienen de eerste menselijke tekenen in Arcadië zich aan. Windmolens en hoogspanningsmasten doemen op aan de rand van de projectie, en verstoren de natuurlijke idylle.

Het werk krijgt extra dimensie door de optredens van muzikanten en dichters, die allen hun eigen interpretatie op de installatie loslaten. Ze lopen door het werk heen, werpen schaduw op het gaasdoek of blijven juist onzichtbaar in de schaduwen ervan. Dit ‘Gesamtkunstwerk’ element maakt de installatie sterk, en eeuwig flexibel. Bij iedere kunstenaar ziet, ervaart of hoort de bezoeker iets anders in de installatie.  Dit belooft veel voor de vervolgpresentaties, die gepland staan voor het voorjaar van 2016. Wanneer Kuitenbrouwer er in slaagt steeds nieuwe dimensies, artistieke disciplines en inzichten aan zijn installatie toe te voegen, kan ENVIRON/MAN inderdaad uitgroeien tot een prachtige, steeds veranderende totaalervaring.

Margriet Roelandse (1988) over zichzelf: “Tijdens mijn studie kunstgeschiedenis ontdekte ik mijn liefde voor schrijven en voor mooie verhalen uit het verleden. Veel van deze verhalen kent echter niemand. Omdat ze moeilijk zouden zijn, of elitair. Door te schrijven probeer ik kunst toegankelijker te maken. Zodat het kijken naar, en het beleven van kunst een stukje leuker wordt.”

Voor het beknopte videoverslag, klik hier

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *